Mon08212017

Last update07:30:20 PM GMT

Back Rubrieken Features Leven als God in Sandzak

Leven als God in Sandzak

Welcome_Novi_Pazar_small
Sandzaks prominente moslimleider Zukorlic belooft zijn volgelingen een leven zoals men dat aan de Côte d'Azur en in Monaco leidt – mits de regio autonomie verkrijgt. Nu beloven politici vaak het onhaalbare, maar dat de inwoners van dit randgebied in het zuidwesten van Servië binnenkort zullen leven als God in Frankrijk, of in ieder geval zoals de inwoners van het belastingparadijs Monaco, is wel bijzonder onwaarschijnlijk.

Tot vorig jaar was Sandzak het toneel van de politieke strijd tussen Rasim Ljajics Sandzak Democratische Partij en de Partij van Democratische Actie van Sulejman Ugljanin. Hoewel beiden de functie van minister bekleden, hebben ze allebei aanhangers die in de strijd om dominantie over Sandzak de - vaak fysieke - confrontatie niet schuwen. Het conflict bereikte zijn een hoogtepunt in de lokale verkiezingen van september 2006, toen een kandidaat van de partij van Ugljanin in het stemlokaal vermoord werd. De Servische regering is een openbare betrokkenheid bij het conflict altijd uit de weg gegaan en Ljajic en Ugljanin bereikten vorig jaar een akkoord over een vreedzame oplossing voor de geschillen, waarbij het belang van Sandzak - en het aantrekken van buitenlandse investeringen - voorop gesteld werden.

Breuk in de Islamitische gemeenschap
Al in februari 2009 ontstond er echter een breuk in de Islamitische Gemeenschap van Sandzak, die in twee facties uiteenviel. De ene wordt geleid door moefti Zukorlic, die in religieuze kwesties wordt aangestuurd door de Reis in het naburige Bosnië-Herzegovina . De andere factie staat onder leiding van Reis Adem Zilkic, die het standpunt bepleit dat moslims in Servië niet onder het Bosnische Islamitische gezag dienen te vallen, maar hun eigen bestuursorganen moeten hebben. Dit heeft de situatie in de regio verder verslechterd.

Zukorlic beschuldigde de autoriteiten in Belgrado ervan de rivaliserende factie voor te trekken. Het ministerie van Religie reageerde met een korte verklaring, waarin zij aangaf niet te kunnen bemiddelen in het geschil en de twee moslimgemeenschappen opriep zelf een weg te zoeken om uit deze situatie te komen. Maar in plaats van een oplossing te zoeken, intensiveerden de aanhangers van de twee gemeenschappen het conflict en begonnen te vechten om de controle over de moskeeën in Sandzak.

In juni van dit jaar werden er verkiezingen gehouden voor de Nationale Raad van Bosniaks, een niet-politieke instantie die over de rechten van minderheden gaat. Aan deze verkiezingen deden kandidaten mee die hetzij door Ugljanin, hetzij door Ljajic gesteund werden. Maar voor het eerst mengde zich nu ook moefti Zukorlic in de zetelverdeling. Zijn inmenging kenmerkte zich door uitspraken over het dreigende gevaar voor de rechten van de Bosniak minderheid in Servië. Daarnaast bekritiseerde hij rivaliserende partijen; hij verweet ze de Bosniak belangen te verraden voor een positie in Belgrado. Dit leidde ertoe dat 17 van de 35 raadszetels door kandidaten van de moefti bezet worden.

Maar geen andere leider wilde een coalitie aangaan met de moefti, waardoor er problemen ontstonden bij het vormen van de raad. Even leek zich een uitweg uit de patstelling voor te doen toen twee kandidaten van Ljajic naar het kamp van Zukorlic overstapten. Maar het ministerie voor Mensen- en Minderheidsrechten haastte zich de regels voor het bijeenroepen van de Bosniak raad te wijzigen en kondigde aan dat dit niet meer kon worden gedaan zonder een meerderheid van tweederde van de leden.

Roep om internationale waarnemers
Voor de moefti was dit eens te meer bewijs dat de nationale regering zich partijdig in het geschil mengde en daarmee de religieuze rechten van Bosniaks in Servië in gevaar zijn.
Vanaf dat moment werd het conflict binnen de Bosniak gemeenschap een conflict tussen Zukorlic en de autoriteiten in Belgrado. Aanhangers van Zukorlic raakten slaags met de politie in Servië bij een door de islamitische gemeenschap georganiseerde protestbijeenkomst. Inzet was een stuk grond van de gemeenschap, dat volgens de demonstranten door de gemeente Novi Pazar wederrechtelijk was onteigend. In de daarop volgende rellen raakten vier politieagenten gewond.

Onmiddellijk na het incident deed Zukorlic een beroep op de EU om waarnemers te sturen naar Sandzak. Niet veel later eiste Zukorlic ook onmiddellijke autonomie voor Sandzak. In een interview met het Montenegrijnse dagblad Vijesti noemde de moefti de autonomie van Sandzak 'een onvermijdelijk sociaal proces' en voegde eraan toe dat 'de zaak op tijd moet worden besproken' omwille van de stabiliteit van zowel Servië als Montenegro.

Zukorlics roep om autonomie is de oorzaak van een toenemende bezorgdheid over dit Servische grensgebied. Het heeft een bevolking van 236.000 zielen, waarvan een kleine meerderheid Bosniak (Bosnische moslims) is. Sommigen vrezen dat de regio een etnische brandhaard wordt, zoals dat het geval was in Kosovo; Zukorlic is van mening dat het Servische Sandzak samen met de andere helft van de regio – dat in Montenegro ligt – een autonoom gebied moeten vormen.

Deze uitspraak viel evenwel slecht bij de Bosniak gemeenschap in Servië en Montenegro. Meho Omerovic – een goed geïnformeerde assistent van Rasim Ljajic – zei achter de schermen dat de roep om autonomie een 'gevaarlijke droom van moefti Zukorlic' is en voegde eraan toe dat buitenlandse waarnemers in Sandzak geen discriminatie jegens Bosniaks zouden constateren, maar enkel 'de hang naar macht van de leider van de islamitische gemeenschap in Servië'. Tegelijkertijd verklaarde Avdul Kurpejovic – hoofd van de Matica Muslimanska-organisatie in Montenegro – dat Zukorlic 'een islamitische extremist' is. Volgens Kurpejovic bestaat Sandzak niet als politieke en territoriale eenheid, noch als geografische entiteit. Het is een creatie van het Ottomaanse Rijk, die samen met dat rijk verdwenen is.

Moefti Zukorlic ziet dit daarentegen helemaal niet als een nationalistisch project, maar als een noodzaak, om de rechten van Bosniaks te beschermen. In ieder geval wil hij het zo laten voorkomen. Volgens hem is de gezochte autonomie in lijn met de Europese normen voor regionalisering en zou het niet verkrijgen van de status onherroepelijk leiden tot de komst van buitenlandse waarnemers, omdat er dan nog meer rellen te verwachten zijn.

Blik op de toekomst
Maar hoe ernstig is de situatie in Sandzak nu werkelijk? Er is in ieder geval sprake van een conflict tussen twee islamitische gemeenschappen, wat een ernstig probleem voor de staat vormt. De overheid kan het zich dan ook niet veroorloven om dit probleem te negeren, te meer daar de moslims een niet onbelangrijk deel van de bevolking vormen. Weliswaar heeft Sandzak vooralsnog niet de potentie om tot een regionaal probleem uit te groeien, maar nieuwe plaatselijke incidenten zijn wel te verwachten. Alleen al om die reden moet de staat zich met de kwestie bemoeien.

Gelukkig heeft de oppositionele Democratische Partij van Servië, onder leiding van oud-premier Vojislav Kostunica, bij de regering aangedrongen op een oplossing voor het probleem, voordat Sandzak in een nieuw Kosovo verandert. Toch houdt de Servische overheid zich voorlopig nog op de vlakte. Wel heeft minister Rasim Ljajic gezegd dat de regio niet te vergelijken is met Kosovo, om vervolgens Zukorlic ervan te beschuldigen blij te zijn met elke vorm van confrontatie. Volgens Ljajic is de enige oplossing onder de gegeven omstandigheden een gematigd beleid, gekenmerkt door zelfbeheersing.

Helaas is zelfbeheersing niet een van de sterkste eigenschappen van politici op de Balkan. Het ontbreken ervan kan wel gevolgen hebben voor de veiligheid en stabiliteit in de regio. En als Belgrado zich met een nieuwe veiligheidskwestie geconfronteerd ziet, zal dat de integratie van Servië in Europa vertragen en de kans van destabilisatie in de regio vergroten. Het beloofde land van Zukorlic –autonoom en welvarend – lijkt nog lang geen realiteit te worden.

Het enige wat ze vertellen elkaar dat de gevoelens van de familie zijn allemaal verschillend met inbegrip van paard en dat we niet moeten elkaar vergelijken en allemaal hetzelfde cialis en de plaats waar je kunt cialis kopen afwijken.

Leven als God in Sandzak

contact

Reacties en inzendingen
ex Ponto is een uitgave van On File, Associatie van vluchtelingjournalisten en schrijvers
ex Ponto is mede mogelijk gemaakt door:
Logo_Ministerie_OCW Logo_Democratie_en_Media Logo_StimuleringsFonds_voordePers
 

Colofon

ex Ponto

is een journalistiek magazine dat op internet verschijnt. Het merendeel van de artikelen wordt door vluchteling-journalisten en andere migranten geschreven. Met Nederlandse journalisten als gast.

 


ovidiusex Ponto

In 8 na Chr. verbant de Romeinse keizer Augustus de dichter Ovidius naar het verre Tomi (het huidige Constança in Roemenië) aan de Zwarte Zee, in de provincie Pontus. Ovidius schrijft daar zijn bekende Epistulae ex Ponto (Brieven uit de Zwarte Zee). Deze bundel bevat poëtische verzoekschriften die hij naar vrienden en invloedrijke Romeinen schreef om voor hem bij de keizer te bemiddelen om in zijn lotsbestemming te herzien. Ex Ponto is in de geschiedenis door verschillende schrijvers gebruikt als metafoor voor ballingschap.